"ሊጋባ ዘ ድንግል"፡ ትርጉምና ታሪካዊ ዳራ "ሊጋባ ዘ ድንግል" የሚለው ሐረግ ቀጥተኛ ትርጉሙ "ድንግልን የሚወድ" ወይም "ድንግልን የሚሻ" ማለት ነው። ይህ ሐረግ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ በተለይም በብሉይ ኪዳን (Old Testament) በትንቢተ ኢሳይያስ (Isaiah) ምዕራፍ 9 ላይ ይገኛል። እዚህ ላይ፣ ይህ ሐረግ መሲሕ (Messiah) ወይም አዳኝ ሆኖ ስለሚመጣው ኢየሱስ ክርስቶስ ትንቢት ሲነገርበት ጥቅም ላይ ውሏል። 1. የመጽሐፍ ቅዱሳዊ ዳራ •  ትንቢተ ኢሳይያስ (Isaiah 9): ይህ ምዕራፍ ስለ መሲሑ መምጣት የሚተነብይ ሲሆን "ሕፃን ተወልዶልናልና፥ ወንድ ልጅም ተሰጥቶናልና፤ አለቅነትም በጫንቃው ላይ ይሆናል፤ ስሙም ድንቅ መካር፥ ኃያል አምላክ፥ የዘላለም አባት፥ የሰላም አለቃ ተብሎ ይጠራል።" ይላል። እዚህ ላይ "ሊጋባ ዘ ድንግል" የሚለው ሐረግ ኢየሱስ ክርስቶስ ድንግል ከሆነችው ከማርያም እንደሚወለድ ያመለክታል። •  የድንግል ማርያም ሚና፡ በክርስትና እምነት፣ ድንግል ማርያም የእግዚአብሔር ልጅ የሆነውን ኢየሱስ ክርስቶስን ያለ ወንድ ተጸንሳ የወለደች ቅድስት እናት ናት። ይህ እምነት "ሊጋባ ዘ ድንግል" የሚለውን ሐረግ ትርጉም ይሰጠዋል። 2. የሃይማኖታዊ ትርጉም •  የክርስቶስ መገለጥ፡ "ሊጋባ ዘ ድንግል" የሚለው ሐረግ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ መሆኑንና ወደ ምድር የመጣው የሰውን ልጅ ከኃጢአት ለማዳን እንደሆነ ያመለክታል። ድንግል ማርያም ኢየሱስ ክርስቶስን በመውለዷ የእግዚአብሔርን ፈቃድ ፈጽማለች የሚል እምነት አለ። •  የቅድስና ምልክት፡ ድንግልና በብዙ ባህሎች ውስጥ የቅድስና፣ የንጽሕናና የልዕልና ምልክት ተደርጎ ይወሰዳል። ስለዚህ፣ "ሊጋባ ዘ ድንግል" የሚለው ሐረግ የእግዚአብሔርን ቅድስናና ልዕልና የሚያሳይ ነው ተብሎ ይታመናል። 3. በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን •  የማርያም ክብር፡ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን፣ ድንግል ማርያም ትልቅ ክብርና አክብሮት አላት። ቤተክርስቲያኑ ለማርያም የተሰጡ ልዩ መዝሙራት፣ ጸሎቶችና ሥርዓቶች አሏት። •  የበዓላት አከባበር፡ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ድንግል ማርያምን የምታከብርባቸው በርካታ በዓላት አሏት። እነዚህ በዓላት "ሊጋባ ዘ ድንግል" የሚለውን ሐረግ ትርጉም ይበልጥ የሚያጠናክሩ ናቸው። 4. በሥነ ጽሑፍና በኪነ ጥበብ •  ግጥሞችና መዝሙራት፡ "ሊጋባ ዘ ድንግል" የሚለው ሐረግ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን መዝሙራትና ግጥሞች ውስጥ በተደጋጋሚ ይወሳል። እነዚህ መዝሙራትና ግጥሞች ስለ ድንግል ማርያም ልዕልናና ስለ ኢየሱስ ክርስቶስ አዳኝነት ይዘምራሉ። •  ሥዕሎችና ቅርጻ ቅርጾች፡ የድንግል ማርያም ሥዕሎችና ቅርጻ ቅርጾች በኢትዮጵያ አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ በብዛት ይገኛሉ። እነዚህ ሥዕሎችና ቅርጻ ቅርጾች ማርያምን በልዩ ክብርና ሞገስ ያሳያሉ። ማጠቃለያ "ሊጋባ ዘ ድንግል" የሚለው ሐረግ ጥልቅ ሃይማኖታዊ ትርጉም ያለው ሐረግ ነው። ይህ ሐረግ ኢየሱስ ክርስቶስ ከድንግል ማርያም እንደተወለደ የሚያመለክት ሲሆን የእግዚአብሔርን ቅድስናና የድንግል ማርያምን ልዕልና ያሳያል። በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ይህ ሐረግ ትልቅ ቦታ የሚሰጠው ሲሆን በሥነ ጽሑፍ፣ በኪነ ጥበብና በበዓላት አከባበር ላይ በስፋት ይንጸባረቃል።