Sijemer tekekelegna Haymanot update ayderegem asebut eski Update malet eko yegodelew ngr ale malet nw.... ere sewoche enenka gra kegn eney enji

የድሮ ነገሥታት መንፈሳዊውንም ዓለምማዊውንም እውቀት ጠንቅቀው ያወቁ፣ ንግሥናቸውን ከቤተ ክርስቲያን የማያገኙ፣ እግዚአብሔር የኢትዮጵያን ሕዝብ እንዲገዙ የመረጣቸው፣ ንግሥናን ከክህነት ጋር የያዙ፣ ፃድቃንም ነበሩ፡ ለምሳሌ እንደ ዐፄ ዘርዐ ያዕቆብ።

በመጀመሪያ በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ቤተ ክርስቲያን ያልቀባችው ንጉስ ንጉስ አይባልም። በተክህነት ተምሮ ተቀብቶ ነው ንጉስ የሚባለው፤ ይሄ የቤተክርስቲያኗን ፍቃድ ሳያገኝ ንጉስ እንደማይባል ያሳያል። አንዳንድ ነገር ስለሚያሻሽሉት ነገር ደግሞ፤ በኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ዶግማ እና ቀኖና የሚባል አለ። ዶግማ ፡- ቃሉ የግሪክ ሲሆን ፍችውም እምነት ማለት ነው፡፡ ቀኖና፡- ደግሞ ቃሉ የግሪክ ሲሆን ሥርዓት ማለት ነው፡፡ ዶግማ ሊሻሻል አይችልም፤ ለምሳሌ በታሪክ እንደምንረዳው አጼ ሲሲኒዮ ኦርቶዶክስን ወደ ካቶሊክነት ሊቀይር ሞክሮ ነበር የኦርቶዶክስን ዶግማ ስለሚቃረን በአንድ ጀንበር 8ሼ ያህል መነኮሳት አይቀየርም በማለት ሰማዕትነት ተቀብለዋል። ቀኖና እንደ ሁኔታው አባቶች ሊቃነ ጳፓሳት አውርተበት ሊቀየር ይችላል። እንተ ያልከው ነገር ግን ምንም አይገናኘም፤ ዘረዓያቆብ አውሮፓን እንኳን ወጣቶቻቸውን እንዲያስተካክሉ አሊያ ግን ቀጣይ እዛ አካባቢ ያለው ክርስትና አደጋ ውስጥ እንደሆነ ደብዳቤ እየጻፉ ያስጠነቀቁ ነበር።

የመጀመርያው በዛ ዘመን ማለትም ከ600-1950ዓ.ም ድረስ የኢትዮጽያ ቤተክርስቲያን የኔ ብሎ የሚያስተዳድራት ገዢ አልነበራትም። ለዚህም ሲባል ትተዳደር የነበረው አንዳንድ አበው ካበጁት ሥርዓታት ጎን ለጎን ትተዳደር የነበረው በግብጻውያን ጳጳሳትና በነገሥታት ውሳኔ ነበር። ተጽእኖ የፈጠሩ ነገሥታትም ሆኑ ግለሰቦች፣ ከክርስቲያኑም ሆኑ ከአሕዛቡም በቤተክርስቲያን ታሪክ ውስጥ እንዳሉ የታሪክ መዛግብት ያስረዳሉ። አጼ ዘርዓያዕቆብ ግን ከሁሉም የተለየ ሥርዓትን የማስለወጥ ችሎታ እንዲኖረው ያረገው ቢኖር የፍልስፍና እውቀቱ ነው።